Wasalna fl-ahhar gimgha ta’ din il-kampanja elettorali. Nistghu insejhulu il-mument tal-verita’. Dan hu il-mument fejn il-kontenut tal-proposti taz-zewg partiti ghal-legislatura li gejja ghandhom ikunu fic-centru ta’ l-attenzjoni taghna. Fuq kollox dan hu il-qofol ta’ politika serja – x’direzzjoni ser jiehu pajjizna fis-snin li gejjin.
Dan ghaliex f’elezzjoni l-ghazla li hemm bzonn li naghmlu mhux bejn partit u iehor izda bejn tip ta’ gvern u iehor. Hija ghazla bejn il-vizjoni, l-idejat, u l-istrategiji dwar kif sejrin inkomplu nimxu ‘l quddiem. Dan ma jfissirx li l-personalitajiet fil-politika mhumiex importanti. Izda il-personalitajiet fil-politika irridu narawhom fl-isfond ta’ l-idejat li dawn ihaddnu.
Naturalment huwa facli li wiehed jikkritika lill-Gvern li seta’ jaghmel aktar u ma ghamilx; u ghaliex certu idejat godda ma gewx attawati qabel. Izda li partit li jkun fil-Gvern jibqa’ johrog bi proposti godda, hija prova ta’ politika serja. Jien nippretendi li partit, anke jekk ikun ilu fil-Gvern, xorta wahda ikun ghadu mimli b’idejat friski; b’idejat dwar kif pajjizna jista’ jkompli javvanza fl-oqsma kollha tal-hajja.
Fuq kollox dan hu li naghmlu bhala bnedmin fil-hajja taghna. Ahna nafu li ma nistghux naghmlu kollox f’daqqa. Allura nibdew naghmlu l-affarijiet bicca, bicca, u meta inlestu xi haga, nibdew fuq xi haga ohra. Nippruvaw dejjem intejbu il-mod kif nghixu, skond kif nifhmuha kull wiehed u wahda minna. Din turi is-serjeta’ taghna bhala persuni.
Fil-politika l-istess haga. Naraw x’sar, naraw x’qed isir bhalissa u naraw x’nistghu naghmlu fil-futur. Huma dawn l-affarijiet li jaghtu direzzjoni lil pajjizna u mhux l-attakki perosnali. Fil-mument tal-verita’ is-serjeta’ fil-poltika titlob li niddeciedu fuq il-kontenut tal-proposti biss.
Saturday, March 1, 2008
POLITIKA SERJA
Wasalna fl-ahhar gimgha ta’ din il-kampanja elettorali. Nistghu insejhulu il-mument tal-verita’. Dan hu il-mument fejn il-kontenut tal-proposti taz-zewg partiti ghal-legislatura li gejja ghandhom ikunu fic-centru ta’ l-attenzjoni taghna. Fuq kollox dan hu il-qofol ta’ politika serja – x’direzzjoni ser jiehu pajjizna fis-snin li gejjin.
Dan ghaliex f’elezzjoni l-ghazla li hemm bzonn li naghmlu mhux bejn partit u iehor izda bejn tip ta’ gvern u iehor. Hija ghazla bejn il-vizjoni, l-idejat, u l-istrategiji dwar kif sejrin inkomplu nimxu ‘l quddiem. Dan ma jfissirx li l-personalitajiet fil-politika mhumiex importanti. Izda il-personalitajiet fil-politika irridu narawhom fl-isfond ta’ l-idejat li dawn ihaddnu.
Naturalment huwa facli li wiehed jikkritika lill-Gvern li seta’ jaghmel aktar u ma ghamilx; u ghaliex certu idejat godda ma gewx attawati qabel. Izda li partit li jkun fil-Gvern jibqa’ johrog bi proposti godda, hija prova ta’ politika serja. Jien nippretendi li partit, anke jekk ikun ilu fil-Gvern, xorta wahda ikun ghadu mimli b’idejat friski; b’idejat dwar kif pajjizna jista’ jkompli javvanza fl-oqsma kollha tal-hajja.
Fuq kollox dan hu li naghmlu bhala bnedmin fil-hajja taghna. Ahna nafu li ma nistghux naghmlu kollox f’daqqa. Allura nibdew naghmlu l-affarijiet bicca, bicca, u meta inlestu xi haga, nibdew fuq xi haga ohra. Nippruvaw dejjem intejbu il-mod kif nghixu, skond kif nifhmuha kull wiehed u wahda minna. Din turi is-serjeta’ taghna bhala persuni.
Fil-politika l-istess haga. Naraw x’sar, naraw x’qed isir bhalissa u naraw x’nistghu naghmlu fil-futur. Huma dawn l-affarijiet li jaghtu direzzjoni lil pajjizna u mhux l-attakki perosnali. Fil-mument tal-verita’ is-serjeta’ fil-poltika titlob li niddeciedu fuq il-kontenut tal-proposti biss.
Dan ghaliex f’elezzjoni l-ghazla li hemm bzonn li naghmlu mhux bejn partit u iehor izda bejn tip ta’ gvern u iehor. Hija ghazla bejn il-vizjoni, l-idejat, u l-istrategiji dwar kif sejrin inkomplu nimxu ‘l quddiem. Dan ma jfissirx li l-personalitajiet fil-politika mhumiex importanti. Izda il-personalitajiet fil-politika irridu narawhom fl-isfond ta’ l-idejat li dawn ihaddnu.
Naturalment huwa facli li wiehed jikkritika lill-Gvern li seta’ jaghmel aktar u ma ghamilx; u ghaliex certu idejat godda ma gewx attawati qabel. Izda li partit li jkun fil-Gvern jibqa’ johrog bi proposti godda, hija prova ta’ politika serja. Jien nippretendi li partit, anke jekk ikun ilu fil-Gvern, xorta wahda ikun ghadu mimli b’idejat friski; b’idejat dwar kif pajjizna jista’ jkompli javvanza fl-oqsma kollha tal-hajja.
Fuq kollox dan hu li naghmlu bhala bnedmin fil-hajja taghna. Ahna nafu li ma nistghux naghmlu kollox f’daqqa. Allura nibdew naghmlu l-affarijiet bicca, bicca, u meta inlestu xi haga, nibdew fuq xi haga ohra. Nippruvaw dejjem intejbu il-mod kif nghixu, skond kif nifhmuha kull wiehed u wahda minna. Din turi is-serjeta’ taghna bhala persuni.
Fil-politika l-istess haga. Naraw x’sar, naraw x’qed isir bhalissa u naraw x’nistghu naghmlu fil-futur. Huma dawn l-affarijiet li jaghtu direzzjoni lil pajjizna u mhux l-attakki perosnali. Fil-mument tal-verita’ is-serjeta’ fil-poltika titlob li niddeciedu fuq il-kontenut tal-proposti biss.
Tuesday, February 26, 2008
PAJJIZNA JIBQA’ DEJJEM BZONN IX-XOGHOL
Ix-xoghol jew in-nuqqas tieghu dejjem iddominaw id-dibattitu dwar l-ekonomija f’pajjizna. Ghalhekk fiz-zmenjiet ta’ kampanja elettorali zgur li mhux sorpriza li x-xoghol jerga’ jsir suggett importanti.
Nahseb li hemm numru ta’ fatturi li irridu nzommu quddiem ghajnejna meta nitkellmu fuq ix-xoghol. L-ewwel, illum ghandna rata ta’ tkabbir ekonomiku ta aktar minn 4%. Din ir-rata nixtiequ inziduha, u nistghu inzidduha billi jitkattru l-impjiegi. Il-mument li ma nibqghux inkattru l-impjiegi, it-tkabbir eknomiku jizvinta. Nifhmu li gahndna bzonn madwar 5,000 impjieg gdid fis-sena biex insostnu din ir-rata ta’ tkabbir.
It-tieni, l-unika rizorsa li ghandna hu in-nies u il-hiliet taghhom. Biex tikber l-ekonomija, ahna m’ghandniex iz-zejt li jaghmel tajjeb jew xi rizorsa naturali ohra. La n-nies huma l-unika rizorsa taghna, wiehed malajr jifhem l-importanza tax-xoghol f’pajjizna.
It-tielet, f’dinja fejn il-kompetizzjoni qed tizdied u fejn kulma jmur qed issir aktar globalizzata, ma nistghu qatt nieqfu nistinkaw biex ingibu ix-xoghol lejn pajjizna. Irridu nifhmu li dak li ghandna illum, jista’ ma jkunx hawn ghada. Lanqas ma ghandna garanzija li dak l-investiment li gie mwieghed lilna xorta ser jigi, jekk nibdlu l-politika taghna.
Ir-raba, ghandna sitwazzjoni fejn irridu inzidu ir-rata ta’ partecipazzjoni fil-labour force, partikolarment dik tan-nisa, filwaqt li min jilhaq l-eta’ ta’ l-irtirar ikun irid jibqa’ jahdem. Biex dan isehh, bilfors hemm bzonn li niggeneraw aktar impjiegi, inkella naqghu lura.
Il-hames, ghandna zieda qawwija fl-ammont ta’ zghazagh li jibqghu jistudjaw. L-aspettativa ta’ dawn iz-zghazagh zgur li hi li jkollhom impjieg li jirrendi u mhux kwalunkwe impjieg. Dan il-fattur ukoll jitlob minnha sforz kontinwu biex inzidu ix-xoghol.
Forsi f’dawn l-ahhar snin ma tantx hassejna il-problema tax-xoghol, ghax kien hawn hafna opportunitajiet fejn wiehed jahdem. Imma ma nistghux nieqfu hawn, ghax pajjizna jibqa’ dejjem bzonn tax-xoghol. Ma nistghux niehdu l-affarijiet for granted. Ix-xoghol gie ghax hadna hafna decizjonijiet tajbin li attiraw l-investiment lejn pajjizna. Irridu nizguraw li dawn id-decizjonijiet nibqghu nehduhom u ma jkollna lil hadd li aktar jaf igerrex l-investiment milli jattirah lejn pajjizna.
Nahseb li hemm numru ta’ fatturi li irridu nzommu quddiem ghajnejna meta nitkellmu fuq ix-xoghol. L-ewwel, illum ghandna rata ta’ tkabbir ekonomiku ta aktar minn 4%. Din ir-rata nixtiequ inziduha, u nistghu inzidduha billi jitkattru l-impjiegi. Il-mument li ma nibqghux inkattru l-impjiegi, it-tkabbir eknomiku jizvinta. Nifhmu li gahndna bzonn madwar 5,000 impjieg gdid fis-sena biex insostnu din ir-rata ta’ tkabbir.
It-tieni, l-unika rizorsa li ghandna hu in-nies u il-hiliet taghhom. Biex tikber l-ekonomija, ahna m’ghandniex iz-zejt li jaghmel tajjeb jew xi rizorsa naturali ohra. La n-nies huma l-unika rizorsa taghna, wiehed malajr jifhem l-importanza tax-xoghol f’pajjizna.
It-tielet, f’dinja fejn il-kompetizzjoni qed tizdied u fejn kulma jmur qed issir aktar globalizzata, ma nistghu qatt nieqfu nistinkaw biex ingibu ix-xoghol lejn pajjizna. Irridu nifhmu li dak li ghandna illum, jista’ ma jkunx hawn ghada. Lanqas ma ghandna garanzija li dak l-investiment li gie mwieghed lilna xorta ser jigi, jekk nibdlu l-politika taghna.
Ir-raba, ghandna sitwazzjoni fejn irridu inzidu ir-rata ta’ partecipazzjoni fil-labour force, partikolarment dik tan-nisa, filwaqt li min jilhaq l-eta’ ta’ l-irtirar ikun irid jibqa’ jahdem. Biex dan isehh, bilfors hemm bzonn li niggeneraw aktar impjiegi, inkella naqghu lura.
Il-hames, ghandna zieda qawwija fl-ammont ta’ zghazagh li jibqghu jistudjaw. L-aspettativa ta’ dawn iz-zghazagh zgur li hi li jkollhom impjieg li jirrendi u mhux kwalunkwe impjieg. Dan il-fattur ukoll jitlob minnha sforz kontinwu biex inzidu ix-xoghol.
Forsi f’dawn l-ahhar snin ma tantx hassejna il-problema tax-xoghol, ghax kien hawn hafna opportunitajiet fejn wiehed jahdem. Imma ma nistghux nieqfu hawn, ghax pajjizna jibqa’ dejjem bzonn tax-xoghol. Ma nistghux niehdu l-affarijiet for granted. Ix-xoghol gie ghax hadna hafna decizjonijiet tajbin li attiraw l-investiment lejn pajjizna. Irridu nizguraw li dawn id-decizjonijiet nibqghu nehduhom u ma jkollna lil hadd li aktar jaf igerrex l-investiment milli jattirah lejn pajjizna.
Sunday, February 24, 2008
NO REGRETS – IL-FORZA LI TITLOB SKUZA
Il-Malti jghid li min ma jaghmel xejn ma jizbaljax. Jigifieri li tizbalja mhux biss hi xi haga umana u allura normali, izda hija wkoll il-karatteristika ta’ bniedem biezel, li jaghmel sforz biex jaghti l-ahjar tieghu imma xorta xi hin jew iehor l-affarijiet imorru zmerc.
Imma hawn min jahseb li ma jistax jizbalja ghax dejjem jahseb li hu ghandu ragun. Nafu li dejjem ghandek ragun ma jistax ikun, u min jippretendi li hu hekk, huwa fin-natura tieghu supperv. Tant ikun supperv li wara li jkun zbalja jara kif ha jitfa’ it-tort fuq haddiehor, u aghar min hekk, ma jammettix l-izball u ma jitlobx skuza.
Dan isir ghaliex hawn min jahseb li titlob skuza huwa sinjal ta’ dghjufija. Fil-fatt mhuwiex hekk ghax min jitlob skuza ghall-izball li ghamel huwa bniedem ta’ forza. Kull min ghandu pozizzjoni ta’ awtorita’ jaf li ta’ tahtu jippretenduh li meta jizbalja jammetti l-izball u jiskuza ruhu.
Kien ghalhekk, per ezempju, li meta il-Papa Gwanni Pawlu II talab skuza lill-popli ta’ l-Amerika Latina ghall-vjolenza li intuzat kontrihom fis-sekli sittax u sbatax minn persuni li kienu qed jagixxu ghan-nom tal-Knisja Kattolika, kulhadd fehem il-kobor ta’ dan il-bniedem. F’Malta ukoll il-Knisja talbet skuza ghal dak li sehh f’pajjizna fil-bidu tas-snin sittin.
Min-naha l-ohra ghandna min ma jridx jaf bi skuza; anzi ma jiddispjacih xejn. Il-lista ta’ xhiex ghandha tintalab skuza mill-Malta Labour Party hija twila ferm. Min garrab l-effetti ta’ dawn l-izbalji ghadu jistenna u mid-dehra ser jibqa’ jistenna.
Li tinsisti li tghid “no regrets” huwa sinjal negattiv ferm.
Imma hawn min jahseb li ma jistax jizbalja ghax dejjem jahseb li hu ghandu ragun. Nafu li dejjem ghandek ragun ma jistax ikun, u min jippretendi li hu hekk, huwa fin-natura tieghu supperv. Tant ikun supperv li wara li jkun zbalja jara kif ha jitfa’ it-tort fuq haddiehor, u aghar min hekk, ma jammettix l-izball u ma jitlobx skuza.
Dan isir ghaliex hawn min jahseb li titlob skuza huwa sinjal ta’ dghjufija. Fil-fatt mhuwiex hekk ghax min jitlob skuza ghall-izball li ghamel huwa bniedem ta’ forza. Kull min ghandu pozizzjoni ta’ awtorita’ jaf li ta’ tahtu jippretenduh li meta jizbalja jammetti l-izball u jiskuza ruhu.
Kien ghalhekk, per ezempju, li meta il-Papa Gwanni Pawlu II talab skuza lill-popli ta’ l-Amerika Latina ghall-vjolenza li intuzat kontrihom fis-sekli sittax u sbatax minn persuni li kienu qed jagixxu ghan-nom tal-Knisja Kattolika, kulhadd fehem il-kobor ta’ dan il-bniedem. F’Malta ukoll il-Knisja talbet skuza ghal dak li sehh f’pajjizna fil-bidu tas-snin sittin.
Min-naha l-ohra ghandna min ma jridx jaf bi skuza; anzi ma jiddispjacih xejn. Il-lista ta’ xhiex ghandha tintalab skuza mill-Malta Labour Party hija twila ferm. Min garrab l-effetti ta’ dawn l-izbalji ghadu jistenna u mid-dehra ser jibqa’ jistenna.
Li tinsisti li tghid “no regrets” huwa sinjal negattiv ferm.
Subscribe to:
Posts (Atom)
